Білім базасы

Қазақстандағы навигацияға қойылатын талаптар: тілдер, қолжетімділік, қабылдау

Қазақстандағы нысанда навигация екі талаптар тобына бағынады: тілдік — көрсеткіштер қазақ және орыс тілдерінде жүргізіледі — және қолжетімді орта талаптары. Біріншісі жобаға ойлағаннан күштірек әсер етеді: қостілділік тасымалдаушының өлшемін, мәтін көлемін және бүкіл модульдік торды өзгертеді, сондықтан ол дайындау кезінде емес, жоба басында ескеріледі.

Қысқаша

Қазақстандағы нысанда навигация қазақ және орыс тілдерінде жүргізілуі тиіс — бұл тіл туралы заңнаманың талабы және ол қоғамдық орындардағы көрнекі ақпаратқа қатысты. Қатар жүргіліктігі шектеулі топтар үшін ғимараттардың қолжетімділік талаптары қолданылады: контраст, белгі өлшемі, орналастыру биіктігі, тактильді қайталау. Тілдік талап тасымалдаушының геометриясын айқындайды, сондықтан ол жобалау сатысында ескеріледі: дайын макетке торды қайта жасамай екінші тілді қосу, әдетте, мүмкін емес.

Негізгі тұжырымдар

Тілдер
Қазақ және орыс — қоғамдық орындардағы көрнекі ақпарат екеуінде де жүргізіледі
Реті
Қазақ мәтіні бірінші тұрады: орысшаға қатысты сол жақта немесе жоғарыда
Жобаға әсері
Қостілділік бірдей кегльде тасымалдаушының биіктігін шамамен екі есе арттырады
Қолжетімділік
Контраст, белгі өлшемі, орналастыру биіктігі, тактильді қайталау
Редакцияны тексеру
Тілдік және құрылыс заңнамасы жаңарады — қолданыстағы редакция жоба басында бекітіледі

Қостілділік — аударма емес, екінші жоба

Көрнекі ақпаратты қазақ және орыс тілдерінде жүргізу талабы көбіне аударма міндеті ретінде қабылданады: макет дайын, екінші жолды қосу ғана қалды. Іс жүзінде бұл жобаны толықтай өзгертеді. Бір тасымалдаушыдағы екі тіл — оқу қашықтығы өзгермеген кезде екі есе көп мәтін, демек, не екі есе үлкен тасымалдаушы, не бұл қашықтыққа қызмет ете алмайтын кішірейтілген кегль.

Оның үстіне қазақ мәтіні орысша баламасынан орта есеппен ұзын: жалғаулары бар сөздер енінен байқалатын өсім береді. Орысшада бір жолға сыятын аймақ атаулары қазақшада тасымалданады, ал орысша нұсқа бойынша есептелген модульдік тор жұмыс істеуін тоқтатады.

Тасымалдаушы оқылуы үшін екі тілді қалай орналастыру керек

Жұмыс істейтін сұлбалар көп емес. Тік сұлба — жоғарыда қазақша, астында орысша — тасымалдаушының енін сақтайды және қабырғаға, есікке ілінетін тақтайшаларға келеді. Көлденең сұлба — сол жақта қазақша, оң жақта орысша — биіктікті үнемдейді және тік габариті шектеулі төбелік көрсеткіштерде қолданылады.

Екі сұлбада да тілдер сызықпен емес, типографикамен бөлінеді: негізгі тіл тығызырақ әрі ірілеу теріледі, екіншісі сол қаріппен бір саты ұсақтау немесе ашығырақ сұлбада. Екі тілдің салмағы бірдей болса, көз кіру нүктесін таба алмайтын оқылмайтын блок шығады.

  • Қазақша бірінші — сол жақта немесе жоғарыда
  • Тілдер арасындағы иерархия түспен емес, кегльмен немесе сұлбамен беріледі
  • Пиктограмма екі тілге бір рет қойылады, қайталанбайды
  • Нөмірлер, аймақ әріптері және түс кодтары аударылмайды әрі қайталанбайды
  • Оқу қашықтығы мәтіні ұзынырақ тіл бойынша есептеледі

Қолжетімді орта талаптары

Талаптардың екінші тобы — жүргіліктігі шектеулі топтар үшін ғимараттар мен құрылыстардың қолжетімділігі. Мәні бойынша ол ресейлікпен сәйкес келеді: белгінің фонға контрасты, оқу қашықтығынан шығатын таңбаның ең кіші өлшемі, орналастыру биіктігі мен орны, негізгі ақпаратты тактильді түрде қайталау.

Құжаттар құрамы мен нақты мәндері ерекшеленеді, сондықтан қолданылатын тізбе жоба басында бекітіледі. Қазақстанда да, Ресейде де бір стандартпен салынатын нысандар үшін жүйе әдетте талаптардың қатаңырағы бойынша жобаланады — бұл екі нұсқаны ұстаудан арзанырақ.

Қабылдау кезінде неге қарайды

Тексеру екі бағытта жүреді. Ресми — екі тілдің болуы, олардың орналасу реті, тасымалдаушылардың мәлімделген қолжетімділік параметрлеріне сәйкестігі. Мазмұндық — тек нақты жерде көрінетін нәрсе: көрсеткішті жабдық жауып тұрған жоқ па, ол іс жүзіндегі жарықта оқыла ма, көрсеткіштердегі аймақ атаулары тіркеуде айтылатын және құжаттарда басылатын атаулармен сәйкес келе ме.

Атаулардағы алшақтық — ең жиі кездесетін наразылық және жоба сатысында түзетуге ең арзаны. Тасымалдаушылар дайындалғаннан кейін ол партияны толық ауыстыруға тұрады.

Жиі қойылатын сұрақтар

Навигацияны ағылшын тілінде қайталау міндетті ме?

Заң бойынша талап етілмейді — қазақ және орыс тілдері міндетті. Ағылшын тілі шетелдік ағын бар жерде тапсырыс берушінің шешімімен қосылады: әуежайлар, вокзалдар, қонақүйлер, ірі медорталықтар. Үшінші тіл тасымалдаушының геометриясын қайта өзгертеді, сондықтан ол туралы шешім жобалаудан кейін емес, оған дейін қабылданады.

Дайын ресейлік навигацияны алып, аударуға бола ма?

Аударуға болады, бірақ бұдан жүйе пайда болмайды. Ресейлік жоба бір тілге есептелген: тор, тасымалдаушылардың габариттері мен мәтін көлемі соған қарай таңдалған. Қостілді нұсқа өлшемдерді қайта есептеуді және, әдетте, тұжырымдарды қысқартуды талап етеді — әйтпесе тасымалдаушылар интерьерге сыймайтын габаритке дейін өседі.

Айтылып отырған талаптар қаншалықты өзекті?

Тілдік және құрылыс заңнамасы жаңарады, сондықтан қолданыстағы редакция жобалау сәтінде тексеріледі. Біз қолданылатын құжаттар тізбесін жоба басында бекітеміз және спецификацияларды әзірлеу кезінде соған сүйенеміз.

Нысаныңызға навигация әзірлеп береміз

Қабат жоспарларын жіберіп, нысанды қысқаша сипаттаңыз — жұмыс құрамы мен мерзімдерінің бағасымен ораламыз. Аудиттен бастауға болады: ол жобаға бірінші кезең болып кіреді, ал әрі қарай өз бетіңізше әрекет етсеңіз, бөлек төленеді.